Một số kinh nghiệm kết nối phụ huynh rèn kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi trong thời gian nghỉ học tại nhà
Các biện pháp đã tiến hành:
3.1. Biện pháp 1: Phổ biến kiến thức cho phụ huynh thông qua nhóm zalo của lớp về việc rèn luyện các kỹ năng để chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1.
Do tình hình dịch bệnh covid - 19 diễn biến hết sức phức tạp vì vậy những tháng đầu năm học các cháu chưa thể tới trường, tới lớp. Để làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh trong thời gian các cháu ở nhà nghỉ dịch, sau khi tiếp nhận hồ sơ của lớp, tôi tiến hành cập nhật đầy đủ thông tin hồ sơ cá nhân của trẻ, lưu số điện thoại của từng phụ huynh và tiến hành lập nhóm zalo của lớp để dễ dàng trao đổi thông tin với phụ huynh và trẻ khi cần.
Sau khi lập nhóm zalo của lớp tôi đã tiến hành viết những bài tuyên truyền phổ biến những kiến thức cơ bản cho phụ huynh trong việc rèn luyện những kỹ năng để chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1. (Hình ảnh 1: Giáo viên và phụ huynh trao đổi về thông tin trên nhóm lớp)
Với nội dung bài tuyên truyền rõ ràng, đầy đủ, cụ thể và phù hợp đã giúp tôi nhận được sự tương tác, đồng tình ủng hộ rất lớn từ phía phụ huynh. Đa số phụ huynh lớp tôi đều nhất trí và đã nhận thức đầy đủ về vai trò ý nghĩa của việc rèn các kỹ năng cơ bản cho trẻ trong thời gian ở nhà nghỉ dịch, từ đó có kế hoạch giáo dục và rèn luyện hợp lý phù hợp với bối cảnh dịch bệnh mà các cháu không thể đến trường, đến lớp.
3.2. Biện pháp 2: Hướng dẫn phụ huynh rèn cho trẻ kỹ năng trong giao tiếp ứng xử
Cũng giống như người lớn, trẻ em giao tiếp ứng xử bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ cơ thể hoặc bằng những cử chỉ, hành động nhất định. Có thể khẳng định rằng kỹ năng giao tiếp ứng xử đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển tâm sinh lý cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng.
Nhận thức được vai trò và ý nghĩa của việc rèn luyện các kỹ năng giao tiếp ứng xử cho trẻ 5 – 6 tuổi, đồng thời để chuẩn bị tốt tâm thế lên lớp 1, trong thời gian các cháu ở nhà nghỉ dịch tôi đã xây dựng những video hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho trẻ và gửi lên nhóm zalo của lớp.
Nội dung hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng giao tiếp ứng xử ở đây bao gồm:
Kỹ năng tiếp nhận thông tin từ người khác: Tôi hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ biết lắng nghe, tôn trọng khi người khác nói chuyện hay trao đổi với mình. Chẳng hạn như trong lúc ở nhà ông bà, bố mẹ trò chuyện với con, con cần biết lắng nghe, phải biết tôn trọng người lớn khi đang nói chuyện với mình. Tuyệt đối con không được bỏ đi khi ông bà, bố mẹ, anh chị đang muốn nói chuyện với con.
Hay kỹ năng trả lời khi được người khác hỏi, trò chuyện: Tôi hướng dẫn phụ huynh rèn trẻ thói quen trả lời có chủ ngữ, vị ngữ, có thưa gửi khi được người lớn hỏi thăm hay trò chuyện. Chẳng hạn khi bố mẹ, ông bà hỏi con thì con cần phải lễ phép thưa mẹ, thưa bố, thưa ông, thưa bà
Kỹ năng tập trung trong giao tiếp: Tôi hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ trong quá trình giao tiếp với người lớn cần thể hiện sự tập trung, chú ý, không được làm việc riêng .Chẳng hạn bố mẹ sẽ đặt những câu hỏi tình huống như “Khi người khác nói chuyện với con, con phải như thế nào? Có được vừa xem điện thoại vừa nói chuyện với mọi người không? Vì sao?.” Việc giáo dục trẻ tập trung trong giao tiếp sẽ giúp trẻ tập trung trong các vấn đề khác trong cuộc sống hàng ngày.
Bằng việc xây dựng những video ngắn gọn nhưng truyền tải được những thông điệp của cuộc sống đã giúp tôi nhận được những sự đồng tình, ủng hộ từ phía các bậc phụ huynh trong lớp. Các bậc phụ huynh đã có thêm những kiến thức cơ bản trong việc giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp ứng xử trong cuộc sống hàng ngày và đã vận dụng những kiến thức đó để giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ trong thời gian ở nhà.
3.3. Biện pháp 3: Hướng dẫn phụ huynh rèn cho trẻ một số kỹ năng tự phục bản thân và quản lý thời gian.
Việc rèn luyện các kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là một việc làm quan trọng và cần thiết. Trẻ sẽ ý thức được sự cần thiết của việc tự phục vụ bản thân, tăng cường tính độc lập, trẻ có trách nhiệm hơn đối với chính bản thân mình. Rèn kỹ năng tự phục vụ ở đây chính là dạy trẻ biết quan sát làm theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ hàng ngày như: vệ sinh cá nhân, tự rửa tay, rửa mặt, đánh răng, cất, lấy đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, mặc áo, cởi cúc áo, buộc dây giày .
Nhận thấy đây là một trong những nội dung quan trọng trong việc chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào lớp 1, vì vậy trong thời gian trẻ chưa thể đến lớp tôi đã chủ động xây dựng những video ngắn hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ trong thời gian ở nhà nghỉ dịch. Sau đó tôi nhờ các bậc phụ huynh ghi lại những video kết quả mà trẻ đạt được gửi lên nhóm zalo của lớp.
Hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng tự đánh răng, rửa mặt cho trẻ: Trong quá trình tuyên truyền hướng dẫn phụ huynh tôi luôn nhắc nhở phụ huynh hãy tạo một thói quen đánh răng, rửa mặt vào buổi tối trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy cho trẻ, việc làm đó cần được lặp đi lặp lại hàng ngày để trở thành thói quen tốt cho trẻ. Khi để bàn chải, kem đánh răng và khăn mặt nên để vừa tầm với của trẻ để trẻ dễ dàng lấy và sử dụng.
Hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng tự vệ sinh cá nhân cho trẻ: Đối với các cháu 5 – 6 tuổi việc hướng dẫn vệ sinh cá nhân cho trẻ là một việc làm quan trọng và cần thiết. Hàng ngày phụ huynh cần hướng dẫn trẻ biết cách tự vệ sinh khi bị bẩn, rửa tay sạch sẽ, biết sử dụng giấy để đi vệ sinh .Để trẻ thấy rằng trẻ đã lớn và cần phải biết tự làm những công việc như vậy. Phụ huynh cùng đồng hành, hỗ trợ trẻ khi thật sự cần thiết, trong quá trình trẻ làm phụ huynh nên khích lệ, động viên trẻ, hạn chế tối đa việc quát mắng và chê bai trẻ, bởi chính những điều đó sẽ làm trẻ trở nên tự ti và mặc cảm.(Hình ảnh 2: Cô dạy trẻ kỹ năg rửa tay)
Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ cách gấp quần áo, mặc quần áo, đi dày dép: Tôi hướng dẫn Bố mẹ cho con trải nghiệm những công việc đó hàng ngày và tuyên dương, khích lệ trẻ khi trẻ đã làm tốt.
Ngoài ra tôi còn hướng dẫn phụ huynh thường xuyên khuyến khích trẻ cùng làm một số công việc nhỏ vừa sức với bản thân để phụ giúp ông bà, bố mẹ trong thời gian ở nhà như: Quét nhà, nhặt rau, trông em, cất dọn đồ dùng đồ chơi, giúp mẹ chuẩn bị mâm cơm . Khi được làm những công việc đơn giản, vừa sức với mình để giúp đỡ ông bà, bố mẹ trẻ sẽ vô cùng thích thú và cảm thấy mình đã lớn, đã trưởng thành hơn.(Hình ảnh 3: Cô dạy trẻ kỹ năng sắp bát đũa)
Như vậy nếu như ngay từ thời điểm mầm non, nếu trẻ được rèn luyện các kỹ năng tự phục vụ bản thân tốt, biết cách sắp xếp phân bổ thời gian, công việc hợp lý phù hợp về mặt thời gian sẽ giúp trẻ chủ động, tự tin trong cuộc sống nói chung và khi bước vào môi trường học tập ở tiểu học nói riêng.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Một số kinh nghiệm kết nối phụ huynh rèn kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi trong thời gian nghỉ học tại nhà
![Một số kinh nghiệm kết nối phụ huynh rèn kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi trong thời gian nghỉ học tại nhà Một số kinh nghiệm kết nối phụ huynh rèn kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi trong thời gian nghỉ học tại nhà](https://s1.skkn.com.vn/hrtx7fcnxiya0bxj/thumb/2022/10/13/mot-so-kinh-nghiem-ket-noi-phu-huynh-ren-ky-nang-song-cho-tr_rb94Qvf9H6.jpg)
i đoạn mới. Xuất phát từ thực tế diễn biến của dịch Covid - 19, thời gian nghỉ học kéo dài bất thường gây nhiều xáo trộn trong tâm lý và cả sinh lý của trẻ em. Cha mẹ có thể làm những việc cụ thể gì để cùng con vượt qua tình trạng này? Bản thân tôi là một giáo viên có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, nắm được những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ cũng như tâm lý của phụ huynh, tôi thấy việc phối hợp hướng dẫn phụ huynh rèn một số kỹ năng cho trẻ để chuẩn bị lên lớp 1 là điều hết sức quan trọng. Chính vì thế mà tôi quyết định chọn đề tài: "Một số kinh nghiệm kết nối phụ huynh rèn kỹ năng sống cho trẻ 5-6 tuổi trong thời gian nghỉ học tại nhà". II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Những nội dung lý luận: Trẻ mầm non đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ về mọi phương diện trong những năm tháng đầu đời, là cơ sở nền tảng quyết định cho quá trình phát triển về sau này. Vì thế vai trò việc rèn kỹ năng đối với trẻ trong giai đoạn chuyển tiếp lên lớp 1 gắn liền với mục tiêu của Giáo dục mầm non mà Bộ giáo dục & Đào tạo đã đề ra trong TT17/2009/TT- BGDĐT cần phải đạt được là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Vậy để giúp trẻ có được một số kỹ năng tốt giáo viên phải làm gì? Cha mẹ cần dạy trẻ biết quan tâm chia sẻ, biết hợp tác với thầy cô bạn bè, biết cách tự lập như tự phục vụ bản thân, dạy con biết cách bảo vệ bản thân. Dạy con khi bị lạc phải làm gì? Cách thoát hiểm khi có hỏa hoạn, an toàn khi sử dụng các thiết bị điện, nhớ địa chỉ nhà, số điện thoại bố, mẹ hoặc số điện thoại khẩn cấp như 113,114..." Việc dạy cho trẻ 5 - 6 tuổi những kỹ năng cần thiết là bước tiến vô cùng quan trọng trong việc giúp trẻ có tâm thế, kiến thức vững vàng để học làm người và quan trọng hơn là trẻ mạnh dạn tự tin khi bước vào lớp 1. Nhận thức và yêu cầu từ phía phụ huynh thường chú trọng đến kiến thức của trẻ như lên lớp 1 là phải đọc thông, viết thạo, vội vàng nôn nóng cho con học trước chương trình lớp 1 trong thời gian nghỉ ở nhà mà vô tình quên đi việc dạy cho trẻ những kỹ năng cần thiết đối với trẻ 5- 6 tuổi khi trẻ chuẩn bị bước vào một môi trường mới. Sự lo lắng chuẩn bị đó là chính đang là sự quan tâm lo lắng chung của các bậc cha mẹ nhưng có sự sai lệch và đó chính là điều mà tôi cảm thấy băn khoăn trăn trở luôn thôi thúc trong tôi tìm tòi và nghiên cứu. Làm thế nào để trẻ đến lớp luôn có một cơ thể khỏe mạnh, mạnh dạn và tự tin. Việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong bối cảnh trẻ chưa thể trực tiếp tới trường đạt được hiệu quả như thế nào? 2. Thực trạng vấn đề: 2.1. Thuận lợi: - Được sự quan tâm của Phòng giáo dục, sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu về công tác rèn kỹ năng sống cho trẻ trong thời gian trẻ nghỉ dịch tại nhà. - Bản thân tôi đã nghiên cứu làm các video bài dạy về kỹ năng sống gửi qua zalo cho phụ huynh hướng dẫn con trẻ tại nhà. Là một giáo viên có trình độ cao đẳng sư phạm mầm non, đã 05 năm công tác tại trường, nhiệt tình tâm huyết với nghề, có kinh nghiệm trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục theo yêu cầu đổi mới của ngành và có cơ hội tiếp xúc nhiều với các trang thiết bị truyền thông, không ngừng học hỏi các kỹ năng sử dụng thiết bị công nghệ thông tin, ứng dụng phần mềm giảng dạy, zalo...thành thạo để tiếp cận, tuyên truyền phụ huynh qua mạng xã hội, truyền thông trở nên dễ dàng hơn. Đa số trẻ trong lớp và cô giáo là người địa phương nên dễ dàng cho việc phối kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong việc rèn các kỹ năng sống cho trẻ. Trẻ đều được học liên tục từ mẫu giáo bé, phụ huynh và cô giáo đã có sẵn nền tảng liên lạc. Các phụ huynh có thể dễ dàng trao đổi thông tin với cô giáo và trao đổi kinh nghiệm với nhau qua các nhóm lớp đã duy trì từ các lớp dưới. - Trong hoàn cảnh trẻ chưa được trực tiếp tới trường cha mẹ có thời gian gần gũi con nhiều hơn. Dành sự quan tâm cho con cái, hiểu rõ thêm về đặc điểm tâm sinh lý và đưa ra nhiều cách chăm sóc giáo dục phù hợp với con hơn. Phụ huynh trao đổi chia sẻ với giáo viên về những khó khăn trong việc chăm sóc giáo dục trẻ để cùng tìm ra những giải pháp phù hợp với tâm sinh lý của trẻ. 2.2. Khó khăn: - Do dịch bệnh Covid nên thời gian, điều kiện giáo viên không có nhiều cơ hội tiếp xúc trực tiếp với trẻ nên còn khó khăn, hạn chế về thời gian chỉ trao đổi các thông tin qua video bài dạy, video và hình ảnh trẻ tương tác, zalo nhóm lớp. Đa số phụ huynh chưa biết cách chăm sóc quản lý các con, còn giữ con quá chặt, chưa tạo không gian hoạt động khiến trẻ chỉ ăn và ngủ xem các thiết bị điện tử quá nhiều. Vì thế trẻ càng thụ động, không có cơ hội phát triển các kỹ năng. Việc thiếu hụt các hoạt động phù hợp lứa tuổi hạn chế tiếp xúc với xã hội với bạn đồng tuổi khiến trẻ nảy sinh các vấn đề về cảm xúc như buồn bã và tù túng. Các hoạt động phối hợp hướng dẫn phụ huynh chăm sóc giáo dục con đều phải thông qua nền tảng mạng xã hội, internet, điện thoại thông minhĐiều này gặp rất nhiều khó khăn trong việc khả năng sử dụng công nghệ của phụ huynh. Điều kiện kinh tế mỗi gia đình khác nhau, không phải phụ huynh nào cũng có sẵn điện thoại, ti vi hay máy tính. Ngày nay các gia đình đều có ít con, trẻ ngày càng được nuông chiều thái quá, trẻ muốn gì được nấy. Với suy nghĩ cá nhân tôi sự phối kết hợp giữa phụ huynh và giáo viên còn hạn chế, một số phụ huynh không nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 5 - 6 tuổi đã vội vàng cho con học trước chương trình của tiểu học như tập viết, làm toán, học chữ... Chứ chưa chú trọng việc rèn các kỹ năng cần thiết cho trẻ. - Trước khi áp dụng biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát một số kỹ năng để trẻ chuẩn bị lên lớp 1 gửi qua nền tảng mạng xã hội cho phụ huynh: Bảng khảo sát kết quả trước khi thực hiện đề tài vào tháng 9/2021 Trường Mầm non Tuổi Hoa Tổng số trẻ: 35 Lớp Mẫu giáo lớn A3 Tổng số phụ huynh: 35 TT Nội dung khảo sát Số lượng Mức độ đạt Đạt % Chưa đạt % 1 Thực hiện được một số việc tự phục vụ đơn giản trong sinh hoạt 35 13 37 22 63 2 Có kỹ năng vệ sinh cá nhân như: Rửa tay, lau miệng, đánh răng, gấp quần áo 35 14 40 21 60 3 Biết chủ động tự tin giao tiếp với bạn bè và người lớn gần gũi. 35 13 37 22 63 4 Có một số kỹ năng học tập cơ bản (tập trung, cầm bút, đọc , biểu tượng toán) 35 16 46 19 54 5 Nhận ra ký hiệu thông thường trong cuộc sống (nhà vệ sinh, nơi nguy hiểm, lối ra vào, biển báo giao thông đơn giản...) 35 14 40 21 60 6 Biết tự bảo vệ bản thân và giải quyết một số tình huống nguy hiểm (hoả hoạn, khi đi lạc, tiếp xúc người lạ) 35 15 43 20 57 3. Các biện pháp đã tiến hành: 3.1. Biện pháp 1: Phổ biến kiến thức cho phụ huynh thông qua nhóm zalo của lớp về việc rèn luyện các kỹ năng để chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Do tình hình dịch bệnh covid - 19 diễn biến hết sức phức tạp vì vậy những tháng đầu năm học các cháu chưa thể tới trường, tới lớp. Để làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh trong thời gian các cháu ở nhà nghỉ dịch, sau khi tiếp nhận hồ sơ của lớp, tôi tiến hành cập nhật đầy đủ thông tin hồ sơ cá nhân của trẻ, lưu số điện thoại của từng phụ huynh và tiến hành lập nhóm zalo của lớp để dễ dàng trao đổi thông tin với phụ huynh và trẻ khi cần. Sau khi lập nhóm zalo của lớp tôi đã tiến hành viết những bài tuyên truyền phổ biến những kiến thức cơ bản cho phụ huynh trong việc rèn luyện những kỹ năng để chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1. (Hình ảnh 1: Giáo viên và phụ huynh trao đổi về thông tin trên nhóm lớp) Với nội dung bài tuyên truyền rõ ràng, đầy đủ, cụ thể và phù hợp đã giúp tôi nhận được sự tương tác, đồng tình ủng hộ rất lớn từ phía phụ huynh. Đa số phụ huynh lớp tôi đều nhất trí và đã nhận thức đầy đủ về vai trò ý nghĩa của việc rèn các kỹ năng cơ bản cho trẻ trong thời gian ở nhà nghỉ dịch, từ đó có kế hoạch giáo dục và rèn luyện hợp lý phù hợp với bối cảnh dịch bệnh mà các cháu không thể đến trường, đến lớp. 3.2. Biện pháp 2: Hướng dẫn phụ huynh rèn cho trẻ kỹ năng trong giao tiếp ứng xử Cũng giống như người lớn, trẻ em giao tiếp ứng xử bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ cơ thể hoặc bằng những cử chỉ, hành động nhất định. Có thể khẳng định rằng kỹ năng giao tiếp ứng xử đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển tâm sinh lý cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng. Nhận thức được vai trò và ý nghĩa của việc rèn luyện các kỹ năng giao tiếp ứng xử cho trẻ 5 – 6 tuổi, đồng thời để chuẩn bị tốt tâm thế lên lớp 1, trong thời gian các cháu ở nhà nghỉ dịch tôi đã xây dựng những video hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho trẻ và gửi lên nhóm zalo của lớp. Nội dung hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng giao tiếp ứng xử ở đây bao gồm: Kỹ năng tiếp nhận thông tin từ người khác: Tôi hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ biết lắng nghe, tôn trọng khi người khác nói chuyện hay trao đổi với mình. Chẳng hạn như trong lúc ở nhà ông bà, bố mẹ trò chuyện với con, con cần biết lắng nghe, phải biết tôn trọng người lớn khi đang nói chuyện với mình. Tuyệt đối con không được bỏ đi khi ông bà, bố mẹ, anh chị đang muốn nói chuyện với con. Hay kỹ năng trả lời khi được người khác hỏi, trò chuyện: Tôi hướng dẫn phụ huynh rèn trẻ thói quen trả lời có chủ ngữ, vị ngữ, có thưa gửi khi được người lớn hỏi thăm hay trò chuyện. Chẳng hạn khi bố mẹ, ông bà hỏi con thì con cần phải lễ phép thưa mẹ, thưa bố, thưa ông, thưa bà Kỹ năng tập trung trong giao tiếp: Tôi hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ trong quá trình giao tiếp với người lớn cần thể hiện sự tập trung, chú ý, không được làm việc riêng.Chẳng hạn bố mẹ sẽ đặt những câu hỏi tình huống như “Khi người khác nói chuyện với con, con phải như thế nào? Có được vừa xem điện thoại vừa nói chuyện với mọi người không? Vì sao?...” Việc giáo dục trẻ tập trung trong giao tiếp sẽ giúp trẻ tập trung trong các vấn đề khác trong cuộc sống hàng ngày. Bằng việc xây dựng những video ngắn gọn nhưng truyền tải được những thông điệp của cuộc sống đã giúp tôi nhận được những sự đồng tình, ủng hộ từ phía các bậc phụ huynh trong lớp. Các bậc phụ huynh đã có thêm những kiến thức cơ bản trong việc giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp ứng xử trong cuộc sống hàng ngày và đã vận dụng những kiến thức đó để giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ trong thời gian ở nhà. 3.3. Biện pháp 3: Hướng dẫn phụ huynh rèn cho trẻ một số kỹ năng tự phục bản thân và quản lý thời gian. Việc rèn luyện các kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là một việc làm quan trọng và cần thiết. Trẻ sẽ ý thức được sự cần thiết của việc tự phục vụ bản thân, tăng cường tính độc lập, trẻ có trách nhiệm hơn đối với chính bản thân mình. Rèn kỹ năng tự phục vụ ở đây chính là dạy trẻ biết quan sát làm theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ hàng ngày như: vệ sinh cá nhân, tự rửa tay, rửa mặt, đánh răng, cất, lấy đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, mặc áo, cởi cúc áo, buộc dây giày. Nhận thấy đây là một trong những nội dung quan trọng trong việc chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào lớp 1, vì vậy trong thời gian trẻ chưa thể đến lớp tôi đã chủ động xây dựng những video ngắn hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ trong thời gian ở nhà nghỉ dịch. Sau đó tôi nhờ các bậc phụ huynh ghi lại những video kết quả mà trẻ đạt được gửi lên nhóm zalo của lớp. Hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng tự đánh răng, rửa mặt cho trẻ: Trong quá trình tuyên truyền hướng dẫn phụ huynh tôi luôn nhắc nhở phụ huynh hãy tạo một thói quen đánh răng, rửa mặt vào buổi tối trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy cho trẻ, việc làm đó cần được lặp đi lặp lại hàng ngày để trở thành thói quen tốt cho trẻ. Khi để bàn chải, kem đánh răng và khăn mặt nên để vừa tầm với của trẻ để trẻ dễ dàng lấy và sử dụng. Hướng dẫn phụ huynh rèn kỹ năng tự vệ sinh cá nhân cho trẻ: Đối với các cháu 5 – 6 tuổi việc hướng dẫn vệ sinh cá nhân cho trẻ là một việc làm quan trọng và cần thiết. Hàng ngày phụ huynh cần hướng dẫn trẻ biết cách tự vệ sinh khi bị bẩn, rửa tay sạch sẽ, biết sử dụng giấy để đi vệ sinh.Để trẻ thấy rằng trẻ đã lớn và cần phải biết tự làm những công việc như vậy. Phụ huynh cùng đồng hành, hỗ trợ trẻ khi thật sự cần thiết, trong quá trình trẻ làm phụ huynh nên khích lệ, động viên trẻ, hạn chế tối đa việc quát mắng và chê bai trẻ, bởi chính những điều đó sẽ làm trẻ trở nên tự ti và mặc cảm.(Hình ảnh 2: Cô dạy trẻ kỹ năg rửa tay) Hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ cách gấp quần áo, mặc quần áo, đi dày dép: Tôi hướng dẫn Bố mẹ cho con trải nghiệm những công việc đó hàng ngày và tuyên dương, khích lệ trẻ khi trẻ đã làm tốt. Ngoài ra tôi còn hướng dẫn phụ huynh thường xuyên khuyến khích trẻ cùng làm một số công việc nhỏ vừa sức với bản thân để phụ giúp ông bà, bố mẹ trong thời gian ở nhà như: Quét nhà, nhặt rau, trông em, cất dọn đồ dùng đồ chơi, giúp mẹ chuẩn bị mâm cơm. Khi được làm những công việc đơn giản, vừa sức với mình để giúp đỡ ông bà, bố mẹ trẻ sẽ vô cùng thích thú và cảm thấy mình đã lớn, đã trưởng thành hơn.(Hình ảnh 3: Cô dạy trẻ kỹ năng sắp bát đũa) Như vậy nếu như ngay từ thời điểm mầm non, nếu trẻ được rèn luyện các kỹ năng tự phục vụ bản thân tốt, biết cách sắp xếp phân bổ thời gian, công việc hợp lý phù hợp về mặt thời gian sẽ giúp trẻ chủ động, tự tin trong cuộc sống nói chung và khi bước vào môi trường học tập ở tiểu học nói riêng. 3.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn phụ huynh rèn một số kỹ năng tự bảo vệ bản thân bằng việc tạo một số tình huống có vấn đề để trẻ xử lý Môi trường bên ngoài gia đình luôn là một môi trường đầy rẫy những hiểm nguy, đe dọa sự an toàn đối với trẻ. Nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn trẻ các kỹ năng tự bảo vệ bản thân tôi đã viết một số bài tuyên truyền và xây dựng những video hướng dẫn phụ huynh rèn một số kỹ năng tự bảo vệ bản thân bằng cách tạo ra những tình huống có vấn đề để trẻ xử lý. Chẳng hạn như hướng dẫn bố mẹ dạy con kỹ năng không nhận quà và đi theo người lạ: Bố mẹ đưa ra tình huống “Nếu như khi bố mẹ không ở nhà, có người lạ tới nhà cho con rất nhiều bánh kẹo và bảo con mở cổng đi chơi với họ con sẽ làm gì? Vì sao?”. Bố mẹ sẽ để cho trẻ tự suy nghĩ và đưa ra cách giải quyết, sau đó sẽ giáo dục cho trẻ hiểu rằng tuyệt đối con không được mở cửa nhận quà và đi theo người lạ, bởi những người đó là người xấu, nếu con đi theo sẽ bị họ bắt cóc và gặp nguy hiểm. (Hình ảnh 4: Kỹ năng không nên mở cửa cho người lạ) Hay hướng dẫn bố mẹ dạy trẻ kỹ năng thoát hiểm khi có hỏa hoạn xảy ra bằng cách đưa ra tình huống như sau: Bố mẹ cùng con xem bộ phim hoạt hình “Bo và bạn của Bo” cả hai đang chơi ở nhà thì bỗng dưng có lửa cháy ở khu vực nhà bếp, cho trẻ xem đến đó và hỏi trẻ rằng: Bo và bạn của Bo đang chơi thì phát hiện ra điều gì? Nếu con là bạn Bo thì con sẽ làm gì? Vì sao? Bố mẹ hãy cho trẻ được tự do nêu lên ý kiến của bản thân mình và sau đó sẽ cho trẻ hiểu rằng nếu trường hợp khi con ở nhà phát hiện ra hỏa hoạn hãy nhanh chân chạy ra xa ngoài vùng hỏa hoạn và đồng thời hãy hô hoán thật to để người khác nghe và giúp đỡ con. Đồng thời con hãy gọi tới đường dây nóng 114 để nhờ các chú lính cứu hỏa tới giúp đỡ.(Hình ảnh 5: kỹ năng gọi đường dây nóng) Bằng việc xây dựng những video hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ các kỹ năng tự bảo vệ bản thân với các tình huống để trẻ suy nghĩ và đưa ra cách giải quyết đã kích thích trẻ suy nghĩ, tích cực hoạt động và khắc sâu nội dung mà bố mẹ muốn truyền tải. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ đạt kết quả cao hơn. 3.5. Biện pháp 5: Hướng dẫn phụ huynh rèn cho trẻ một số kỹ năng học tập Để chuẩn bị tốt về mặt tâm thế cho trẻ bước vào trường tiểu học với hoạt động chủ đạo là học tập thì ngoài việc rèn luyện các kỹ năng sống như trên thì việc rèn luyện một số kỹ năng học tập cho trẻ là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng và cần thiết. Một số kỹ năng học tập cần rèn luyện cho trẻ ở đây bao gồm: kỹ năng ngồi đúng tư thế, kỹ năng giở sách cầm bút, kỹ năng đọc sách. Nhận thấy đây là một trong những nội dung quan trọng để giúp trẻ có thể tự tin bước vào lớp 1, trong thời gian trẻ chưa đến lớp tôi đã xây dựng một số video hướng dẫn phụ huynh phối hợp với cô rèn luyện một số kỹ năng học tập cho trẻ. Hướng dẫn phụ huynh rèn cho trẻ kỹ năng ngồi đúng tư thế và cầm bút đúng cách. Đây được coi là một trong những kỹ năng quan trọng mà trẻ cần có được khi bước vào môi trường học tập thật sự. Việc ngồi đúng cách không chỉ giúp cho các bé học tập hiệu quả hơn mà còn bảo vệ thị lực của trẻ. Bên cạnh tư thế ngồi học đúng thì cách cầm bút cũng rất quan trọng đối với trẻ nhỏ. Bởi nếu cầm bút sai cách, thì việc điều khiển ngòi bút sẽ không linh hoạt, khiến nét chữ không được ngay ngắn. Do đó, ngay từ lần đầu tiên cầm bút, nên luyện cho trẻ cầm bút đúng cách. (Hình ảnh 6: Cô dạy trẻ kỹ năng cầm bút đúng cách) Để đạt hiệu quả cao cho việc rèn trẻ kỹ năng ngối đúng tư thế và cầm bút đúng cách tôi đã hướng dẫn phụ huynh tổ chức một số trò chơi để trẻ vừa chơi vừa rèn các kỹ năng như trò chơi “Thi ai cầm bút đúng”, “Thi ai ngồi học đẹp” với hình thức này sẽ giúp trẻ học bị nhàm chán và hiệu quả mang lại sẽ cao hơn. Ngoài ra tôi còn hướng dẫn phụ huynh cho trẻ “Đọc” sách, lật mở trang sách từ đầu đến cuối, từ trên xuống dưới, hướng dẫn trẻ giữ gìn sách vở không được làm rách, vẽ bẩn lên trang sách. Nhờ cách hướng dẫn rõ ràng, cụ thể đã giúp phụ huynh nắm bắt được các kiến thức cơ bản để rèn luyện một số kỹ năng học tập cho trẻ lúc ở nhà, hiệu quả mang lại rất lớn. Sau thời gian ở nhà trẻ quay trở lại trường học tập đã có những kỹ năng rất tốt. 4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm Như vậy với những việc làm linh hoạt, nhạy bén và phù hợp với thực tiễn bối cảnh địa phương, mặc dù thời gian trẻ ở nhà nhiều hơn đến lớp nhưng nhờ làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh đã giúp trẻ có được những kỹ năng cần thiết làm tiền đề cho trẻ vững vàng hơn khi bước vào tiểu học, trẻ có những kỹ năng cơ bản trong giao tiếp, bảo vệ bản thân, biết tự phục vụ trong các hoạt động, biết cách cầm bút và ngồi đúng tư thế, tập trung chú ý, biết hợp tác sẻ chia Với các giải pháp mà tôi áp dụng đã được nêu trên, được nhà trường, đồng nghiệp, phụ huynh đánh giá rất phù hợp trong việc rèn kỹ năng cho trẻ 5 - 6 tuổi sẵn sàng vào lớp 1, trong bối cảnh dịch bệnh covid – 19. Đáp ứng cao đối với yêu cầu thực tiễn và bối cảnh địa phương như hiện nay. - Hiệu quả cụ thể: * Về trẻ: Trẻ đã có được những kỹ năng cơ bản trong giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng bảo vệ bản thân, kỹ năng học tập cơ bản Qua quá trình khảo sát kết quả trẻ đạt được cao hơn so với kết quả khảo sát ban đầu: Phiếu khảo sát điều tra thực trạng tài liệu thực hành kỹ năng sống tháng 3/2022 Trường Mầm non Tuổi Hoa Tổng số trẻ: 35 Lớp Mẫu giáo lớn A3 Tổng số phụ huynh: 35 TT Nội dung khảo sát Số lượng Mức độ đạt Đạt Tỉ lệ % Chưa đạt Tỉ lệ % 1 Nhận ra ký hiệu thông thường trong cuộc sống (nhà vệ sinh, nơi nguy hiểm, biển báo giao thông đơn giản...) 35 32 91 3 9 2 Thực hiện được một số việc tự phục vụ đơn giản trong sinh hoạt 35 33 94 2 6 3 Biết chủ động tự tin giao tiếp với bạn bè và người lớn gần gũi. 35 33 94 2 6 4 Biết tự bảo vệ bản thân và giải quyết một số tình huống nguy hiểm (hoả hoạn, khi đi lạc, tiếp xúc người lạ) 35 30 86 5 14 5 Biết hợp tác, chia sẻ cùng người thân và bạn bè 35 33 94 2 6 6 Có một số kỹ năng học tập cơ bản (tập trung, cầm bút, đọc , biểu tượng toán) 35 34 97 1 3 * Về giáo viên: Đã có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng các video tuyên truyền, làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh trong việc chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào lớp 1. * Đối với phụ huynh: Đã có thêm nhiều kiến thức trong công tác chăm sóc - giáo dục trẻ nói chung cũng như trong công tác phối hợp với giáo viên để hướng dẫn trẻ một số kỹ năng cơ bản chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào trường tiểu học. III: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 1. Ý nghĩa: Qua quá trình nghiên cứu đề tài đã giúp bản thân tôi có thêm kiến thức, sự hiểu biết, kỹ năng trong việc tổ chức các hoạt động hướng dẫn phụ huynh rèn luyện các kỹ năng cơ bản để chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1. Điều quan trọng để dạy trẻ kỹ năng sống là cần phải nắm vững đặc điểm, tính
File đính kèm:
mot_so_kinh_nghiem_ket_noi_phu_huynh_ren_ky_nang_song_cho_tr.docx