Báo cáo biện pháp Một số biện pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp - Dạy nghề ở trường THCS
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP DẠY NGHỀ Ở TRƯỜNG THCS
3.1. Xây dựng hệ thống tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề.
Việc xây dựng hệ thống và cấu trúc của hệ thống hướng nghiệp - dạy nghề giúp chúng ta nhìn nhận một cách toàn diện những mối quan hệ gắn bó hữu cơ giữa các bộ phận trong trường, ngoài xã hội sẽ tạo nên sức mạnh đồng bộ khi thực hiện những nhiệm vụ của công tác hướng nghiệp. Dưới đây là sơ đồ các thành phần trong hệ thống cấu trúc của hướng nghiệp - dạy nghề.
3.2. Nhiệm vụ của các thành viên trong hệ thống tổ chức giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề.
3.2.1. Nhiệm vụ của Hiệu trưởng.
Chịu trách nhiệm chung về kế hoạch và điều hành toàn bộ quá trình thực hiện hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề về các nội dung cơ bản sau:
- Phương hướng triển khai hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề của nhà trường trên cơ sở đường lối chủ trương của Nhà nước và tình hình thực tế của địa phương.
- Sắp xếp và ổn định kế hoạch hướng nghiệp cho cân đối, hợp lý với kế hoạch toàn diện của năm học do Bộ qui định.
- Kiểm tra đôn đốc việc thực hiện kế hoạch của Ban hướng nghiệp về một số mặt quan trọng như: Nội dung, thời gian, phương tiện, nhân lực và hiệu quả kinh tế, giáo dục của hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề.
- Xét duyệt và phê chuẩn kế hoạch hướng nghiệp - dạy nghề, các hợp đồng kinh tế, các văn bản hợp tác trong quá trình thực hiện hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề các cơ quan bạn.
- Chịu trách nhiệm trước cơ chỉ đạo cấp trên về kết quả toàn diện của hoạt động hướng nghiệp.
3.2.2. Nhiệm vụ của Ban hướng nghiệp - dạy nghề là bộ phận tham mưu, chỉ đạo trực tiếp hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề trong trường THCS.
Chức năng chính của Ban hướng nghiệp nhà trường là chỉ đạo kế hoạch (soạn thảo, phê chuẩn, kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch) nó đồng thời là bộ phận trung gian, môi giới liên kết tất cả các thành phần có trong hệ thống để đạt được mục đích chung trong hoạt động hướng nghiệp, nhiệm vụ cụ thể của Ban hướng nghiệp như sau:
- Giúp cho cán bộ, công nhân viên trong nhà trường, đặc biệt là đối với thầy cô giáo, các tổ chức đoàn thể của giáo viên và học sinh nhận thức sâu sắc, đầy đủ về mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ, nội dung chính của việc tổ chức hoạt động hướng nghiệp trong trường học.
- Tuyên truyền vận động các tổ chức xã hội có liên quan cùng tham gia vào công tác hướng nghiệp - dạy nghề.
- Kiểm tra đôn đốc và đánh giá từng phần việc, từng giai đoạn của các bộ phận hợp thành trên cơ sở kế hoạch hợp đồng được giao, tương ứng đặc điểm hoạt của bộ phận mình.
3.2.3. Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp:
Giáo viên chủ nhiệm lớp là người hơn ai hết trong nhà trường có điều kiện thuận lợi gần gũi, hiểu biết học sinh về tất cả các mặt, là người đứng mũi chịu sào đối với sự phát triển của tập thể cũng như mỗi cá nhân trong lớp mình phụ trách, là nhân tố có bản gắn liền, các tác động giáo dục của xã hội với giáo dục của nhà trường. Trong hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện một số nhiệm vụ sau:
- Lập phiếu điều tra để tìm hiểu hứng thú, sở thích, năng lực và đặc trưng tiêu biểu về tâm sinh lý của mỗi học sinh trong lớp.
- Giúp học sinh hiểu biết ý nghĩa của việc lựa chọn nghề cũng như một số hiểu biết cần thiết về một vài lĩnh vực lao động nghề nghiệp phổ biến của địa phương và đất nước.
- Kết hợp cùng giáo viên bộ môn giảng dạy lớp do mình phụ trách tiến hành phê chuẩn một cách chính xác đầy đủ kết quả tu dưỡng phấn đấu và năng lực cụ thể của mỗi học sinh nhằm giúp đơn vị tuyển sinh làm tốt công tác tuyển chọn sau này.
3.2.4. Nhiệm vụ của giáo viên bộ môn trong hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề gồm các vấn đề sau:
- Cung cấp cho học sinh một số hiểu biết về nghề nghiệp.
- Phát hiện kịp thời và có biện pháp thích hợp bồi dưỡng hứng thú năng lực của học sinh đối với bộ môn.
- Hướng dẫn cách tổ chức ngoại khoá về nội dung và phương thức tiến hành để đáp ứng sở thích, năng lực hiểu biết, sáng tạo kĩ thuật của học sinh.
- Trên góc độ mình phụ trách, cung cấp những tư liệu có liên quan tới các nghề trong xã hội nhằm góp phần xây dựng thêm các định hướng nghề nghiệp mới cho nhà trường.
3.2.5. Nhiệm vụ hướng nghiệp của tổ chức Đoàn Đội trong trường học.
Trong trường học, tổ chức Đoàn Đội là bộ phận quan trọng nằm trong hệ thống hướng nghiệp, góp phần to lớn trong việc biến những chủ trương, kế hoạch của ban hướng nghiệp nhà trường thành những việc làm cụ thể, có nội dung, có phong trào sôi nổi và thiết thực.
3.2.6. Nhiệm vụ hướng nghiệp của Hội Cha mẹ học sinh:
Hội Cha mẹ học sinh là bộ phận hỗ trợ đắc lực cho hoạt động hướng nghiệp dạy nghề. Với số lượng đông đảo (ít nhất là tương đương với số học sinh hiện có của nhà trường), giàu kinh nghiệm sống, hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội đa dạng hơn nữa cha mẹ là người tiếp sức mạnh xã hội lớn trong hệ thống cấu trúc của công tác hướng nghiệp.
3.2.7. Nhiệm vụ hướng nghiệp của thư viện trong trường phổ thông.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Báo cáo biện pháp Một số biện pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp - Dạy nghề ở trường THCS
![Báo cáo biện pháp Một số biện pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp - Dạy nghề ở trường THCS Báo cáo biện pháp Một số biện pháp quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp - Dạy nghề ở trường THCS](https://s1.skkn.com.vn/hrtx7fcnxiya0bxj/thumb/2022/10/13/bao-cao-bien-phap-mot-so-bien-phap-quan-ly-cong-tac-giao-duc_7YetMeM5k2.jpg)
hề nêu ở trên và căn cứ vào mục tiêu đào tạo, quỹ thời gian, điều kiện dạy, học nghề và khả năng của học sinh, nghề phổ thông được qui ước với các dấu hiệu sau đây. - Nghề phổ biến, thông dụng đang cần phát triển ở địa phương, nắm được nghề này học sinh có thể tự tạo việc làm, dễ được sử dụng trong các thành phần kinh tế tại chỗ của cộng đồng dân cư. - Nghề có kĩ thuật tương đối đơn giản, thường là diện hẹp quá trình dạy nghề không đòi hỏi phải có trang thiết bị phức tạp. - Thời gian đào tạo ngắn. - Nguyên liệu dùng cho việc dạy nghề dễ kiếm, phù hợp với điều kiện kinh tế, khả năng đầu tư của địa phương. 1.1.5. Tư vấn nghề: Là một hoạt động thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu của một cá nhân hay của một nhóm người muốn hiểu biết về một đối tượng hoạt động nghề mà họ chưa có điều kiện tiếp cận một cách cặn kẽ và hoàn chỉnh. 1.1.6. Tư vấn nghề trong Trường THCS: Chính là một hoạt động giáo dục nhằm giúp học sinh nâng cao nhận thức, hiểu biết về thế giới nghề và hoạt động nghề, lĩnh vực nghề riêng biệt. 1.1.7. Thích ứng nghề: Thích ứng nghề là một dạng thích ứng có liên quan mật thiết với các dạng thích ứng khác, thích ứng của một lao động tương lai là quá trình tiếp xúc của họ với hoạt động nghề nghiệp, với những điều kiện học tập và lao động, với một tập thể mới. Kết quả sự thích ứng mà họ đạt tới sẽ được biểu bạt thông qua mức độ tương ứng giữa những yêu cầu nghề nghiệp với những phẩm chất cá nhân trong hoạt động trong hoạt động nghề nghiệp đó. 1.2. Cơ sở pháp lý. Đất nước đang ở trong thời kì đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hoá - hiện đại hoá để thực hiện thành công nhiệm vụ chiến lược này cần phải có nguồn nhân lực chất lượng cao. Để đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá cần đào tạo nhân lực để thay đổi cơ cấu kinh tế, tăng tỉ trọng của khu vực dịch vụ trong lĩnh vực kinh tế - xã hội cũng như trong tổng sản phẩm nội địa. Về mặt sản xuất sẽ chuyển đổi căn bản từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng lao động có trình độ cao với công nghệ tiên tiến, công cụ sản xuất và các hệ điều khiển hiện đại. Mặc dù hệ thống giáo dục trung học phổ thông ngày càng được mở rộng, hàng năm thu hút từ 70% học sinh tốt nghiệp THCS vào Trường. Nhưng hàng năm vẫn còn một số lượng lớn học sinh không tiếp tục học lên. Lẽ ra những học sinh này phải được trang bị chu đáo về mặt tri thức, kĩ năng để tham gia vào các nghề sản xuất khác nhau, song thực tế hoạt động học tập trong các nhà trường, vẫn nặng về mục đích khoa cử. Học sinh tốt nghiệp THCS còn bộc lộ một số hạn chế về năng lực tư duy sáng tạo, kĩ năng thực hành, kĩ năng thích ứng nghề nghiệp, kỉ luật lao động, tinh thần hợp tác và cạnh tranh lành mạnh, khả năng tự lập nghiệp. Một bộ phận học sinh sau khi ra trường chưa được học lên, do đó khi đi vào lao động sản xuất và cuộc sống sẽ rất bỡ ngỡ, khó thích ứng. Để khắc phục những thiếu sót nêu trên, Nghị quyết Đại hội Đảng đã khẳng định: "Để đáp ứng yêu cầu về con người và nguồn nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nước trong thời kì Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá, cần tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện về giáo dục - đào tạo". Muốn vậy cần phải "Thực hiện tốt phương châm: học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn với xã hội. Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương". Từ những luận giải trên, có thể khẳng định giáo dục lao động và hướng nghiệp là nhiệm vụ vừa cơ bản vừa cấp bách của sự nghiệp giáo dục ở nước ta hiện nay. Bên cạnh việc giải quyết tốt tình trạng "Thừa thầy - thiếu thợ" như hiện tại ở nước ta. Đồng thời với việc đào tạo nguồn nhân lực, tổ chức tốt quản lý vĩ mô nguồn nhân lực, trong đó đặc biệt coi trọng hướng nghiệp từ trường phổ thông, khắc phục tâm lý khoa cử, bằng cấp, xây dựng tâm lý thực nghiệm, đồng thời chú trọng việc phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài là vấn đề cấp bách hiện nay, để phát huy hiệu quả của việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ thiết thực sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Chú trọng giáo dục hướng nghiệp thiết thực cho học sinh phổ thông, giúp các em chọn nghề phổ thông với sở trường, trình độ, nhu cầu phát triển của bản thân và yêu cầu phát triển của đất nước. Khuyến khích phát triển mạnh các tổ chức tư vấn nghề nghiệp cho học sinh phổ thông và người lao động. Đồng thời phải có chính sách liên thông thích hợp giữa các loại hình trường, để sau khi tốt nghiệp trường nghề có thể học tiếp Đại học và cao hơn. Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP, DẠY NGHỀ Ở TRƯỜNG THCS 2.1. Thực trạng quản lý công tác giáo dục hướng nghiệp dạy nghề ở trường THCS. 2.1.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ giáo viên trong trường về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác giáo dục hướng nghiệp - dạy nghề: tập thể cán bộ giáo viên trong Hội đồng sư phạm thấm nhuần lời khẳng định ghi trong nghị quyết Đại hội Đảng về công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường: "coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh trung học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương". Hàng năm để chuẩn bị kế hoạch cho năm học mới, cùng với việc xây dựng mục tiêu kế hoạch về giáo dục: Đức dục, trí dục, mỹ dục, thể chất, Ban Giám hiệu rất coi trọng công tác xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệp dạy nghề. Căn cứ vào chỉ thị của Bộ Giáo dục - Đào tạo hướng dẫn về công tác giáo dục hướng nghiệp dạy nghề, Ban Giám hiệu đã thành lập Ban chỉ đạo và cử đồng chí Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn làm trưởng ban. Ban chỉ đạo có nhiệm vụ xây dựng nội dung chương trình, kế hoạch, mục tiêu của công tác giáo dục hướng nghiệp đồng thời lê kế hoạch kiểm tra, đánh giá, để có biện pháp điều chỉnh trong suốt cả năm học. 2.1.2. Về mặt nhận thức của học sinh. Học sinh, nhất là các em học sinh cuối cấp của Trường THCS thường băn khoăn suy nghĩ: Sau khi học xong THCS nếu không thi vào THPT thì làm nghề gì, tiền đồ và triển vọng ra sao? Những câu hỏi này cứ ám ảnh mãi trong đầu óc các em nhất là những ngày cuối chuẩn bị bước vào kì thi tốt nghiệp, để giúp các em gỡ được mối tơ vò, tìm cho mình một hướng đi đúng đắn thì công tác giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề trong trường THCS phải được chú trọng. Trong thực tế những năm qua bằng kinh nghiệm và tình thương đối với học sinh tập thể giáo viên của trường đã giúp các em trong công tác tư vấn nghề bởi vậy từng bước các em đã có nhận thức đầy đủ tầm quan trọng về công tác giáo dục hướng nghiệp. Mặt khác việc học nghề còn giúp các em hình thành kĩ năng thực hành, năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng nghề đồng thời được cộng điểm khuyến khích vào kết quả xét thi THPT, từ đó các em đã tự nguyện tham gia học nghề đầy đủ. 2.1.3. Thực trạng chỉ đạo công tác giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề ở Trường THCS. Hàng năm căn cứ vào nhiệm vụ năm học và các văn bản chỉ đạo của Sở Giáo dục - Đào tạo, Phòng Giáo dục- Đào tạo Ban Giám hiệu đã cụ thể hoá thành những văn bản nhằm xây dựng kế hoạch chỉ đạo công tác giáo dục hướng nghiệp dạy nghề phù hợp đặc điểm tình hình của địa phương nơi trường đóng. Trước lúc triển khai công tác giáo dục hướng nghiệp dạy nghề, Ban Giám hiệu cho họp Ban chỉ đạo để xác định mục tiêu, giải pháp, nhiệm vụ cụ thể của công tác hướng nghiệp dạy nghề. Khâu đầu tiên Ban Giám hiệu họp giáo viên dạy nghề, hướng nghiệp nhằm giải quyết tốt về mặt nhận thức, đồng thời động viên tạo điều kiện để giáo viên tiến hành công tác hướng nghiệp - dạy nghề cho học sinh. Để công tác thực hành nghề đạt hiệu quả, trường chú trọng báo cáo kịp thời với lãnh đạo cấp trên để bổ sung kịp thời máy vi tính để xây dựng phòng học bộ môn dạy nghề Tin học, đảm bảo đáp ứng công tác giáo dục hướng nghiệp - thực hành nghề. 2.2. Trên cơ sở phân tích thực trạng, ngoài những thành quả đã đạt được. Tôi nhận thấy để thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục - hướng nghiệp dạy nghề ở Trường trung học cơ sở cần tập trung giải quyết 6 vấn đề yếu kém tồn tại trong công tác giáo dục bộ môn này như sau: 2.2.1. Hầu hết giáo viên tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp đều chưa qua một lớp đào tạo sư phạm nào về hướng nghiệp, do đó thường thiếu những kiến thức cần thiết để soạn bài và thường lúng túng về cách thức tổ chức cũng như phương pháp dạy học một bài cụ thể trước học sinh. 2.2.2. Thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên dạy nghề, hướng nghiệp trong các trường THCS, chỉ hiểu sâu về một nghề và hiểu sơ bộ về một số nghề có chuyên môn lân cận do đó khi giới thiệu cho học sinh một nghề khác sẽ gặp nhiều khó khăn. 2.2.3. Hiện nay việc giảng dạy đang mang nặng lối thuyết trình là khá phổ biến, trong khi đó đòi hỏi giáo dục hướng nghiệp vốn là một lĩnh vực phải có những hiểu biết thực tế và gắn chặt với đời sống xã hội, sản xuất. Với phương pháp giảng dạy thuyết trình, giáo viên ít có thông tin về nghề nghiệp thường dẫn đến tình trạng nhàm chán trong giờ dạy. 2.3.4. Một thực tế khá phổ biến sau khi tốt nghiệp THCS, học sinh còn biết quá ít về thông tin nghề, do đó dẫn tới tình trạng lúng túng trong việc lựa chọn ngành học đối với những học sinh muốn chuyển sang học nghề. Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP DẠY NGHỀ Ở TRƯỜNG THCS 3.1. Xây dựng hệ thống tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề. Việc xây dựng hệ thống và cấu trúc của hệ thống hướng nghiệp - dạy nghề giúp chúng ta nhìn nhận một cách toàn diện những mối quan hệ gắn bó hữu cơ giữa các bộ phận trong trường, ngoài xã hội sẽ tạo nên sức mạnh đồng bộ khi thực hiện những nhiệm vụ của công tác hướng nghiệp. Dưới đây là sơ đồ các thành phần trong hệ thống cấu trúc của hướng nghiệp - dạy nghề. HIỆU TRƯỞNG BAN HƯỚNG NGHIỆP DẠY NGHỀ NHÀ TRƯỜNG Giáo viên chủ nhiệm Giáo viên bộ môn Tổ chức Đoàn thanh niên Hội cha mẹ học sinh Cơ sở đào tạo chuyên nghiệp Các tổ chức xã hội Thư viện nhà trường Y tế nhà trường TTKT tổng hợp HNDN 3.2. Nhiệm vụ của các thành viên trong hệ thống tổ chức giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề. 3.2.1. Nhiệm vụ của Hiệu trưởng. Chịu trách nhiệm chung về kế hoạch và điều hành toàn bộ quá trình thực hiện hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề về các nội dung cơ bản sau: - Phương hướng triển khai hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề của nhà trường trên cơ sở đường lối chủ trương của Nhà nước và tình hình thực tế của địa phương. - Sắp xếp và ổn định kế hoạch hướng nghiệp cho cân đối, hợp lý với kế hoạch toàn diện của năm học do Bộ qui định. - Kiểm tra đôn đốc việc thực hiện kế hoạch của Ban hướng nghiệp về một số mặt quan trọng như: Nội dung, thời gian, phương tiện, nhân lực và hiệu quả kinh tế, giáo dục của hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề. - Xét duyệt và phê chuẩn kế hoạch hướng nghiệp - dạy nghề, các hợp đồng kinh tế, các văn bản hợp tác trong quá trình thực hiện hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề các cơ quan bạn. - Chịu trách nhiệm trước cơ chỉ đạo cấp trên về kết quả toàn diện của hoạt động hướng nghiệp. 3.2.2. Nhiệm vụ của Ban hướng nghiệp - dạy nghề là bộ phận tham mưu, chỉ đạo trực tiếp hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề trong trường THCS. Chức năng chính của Ban hướng nghiệp nhà trường là chỉ đạo kế hoạch (soạn thảo, phê chuẩn, kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch) nó đồng thời là bộ phận trung gian, môi giới liên kết tất cả các thành phần có trong hệ thống để đạt được mục đích chung trong hoạt động hướng nghiệp, nhiệm vụ cụ thể của Ban hướng nghiệp như sau: - Giúp cho cán bộ, công nhân viên trong nhà trường, đặc biệt là đối với thầy cô giáo, các tổ chức đoàn thể của giáo viên và học sinh nhận thức sâu sắc, đầy đủ về mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ, nội dung chính của việc tổ chức hoạt động hướng nghiệp trong trường học. - Tuyên truyền vận động các tổ chức xã hội có liên quan cùng tham gia vào công tác hướng nghiệp - dạy nghề. - Kiểm tra đôn đốc và đánh giá từng phần việc, từng giai đoạn của các bộ phận hợp thành trên cơ sở kế hoạch hợp đồng được giao, tương ứng đặc điểm hoạt của bộ phận mình. 3.2.3. Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp: Giáo viên chủ nhiệm lớp là người hơn ai hết trong nhà trường có điều kiện thuận lợi gần gũi, hiểu biết học sinh về tất cả các mặt, là người đứng mũi chịu sào đối với sự phát triển của tập thể cũng như mỗi cá nhân trong lớp mình phụ trách, là nhân tố có bản gắn liền, các tác động giáo dục của xã hội với giáo dục của nhà trường. Trong hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện một số nhiệm vụ sau: - Lập phiếu điều tra để tìm hiểu hứng thú, sở thích, năng lực và đặc trưng tiêu biểu về tâm sinh lý của mỗi học sinh trong lớp. - Giúp học sinh hiểu biết ý nghĩa của việc lựa chọn nghề cũng như một số hiểu biết cần thiết về một vài lĩnh vực lao động nghề nghiệp phổ biến của địa phương và đất nước. - Kết hợp cùng giáo viên bộ môn giảng dạy lớp do mình phụ trách tiến hành phê chuẩn một cách chính xác đầy đủ kết quả tu dưỡng phấn đấu và năng lực cụ thể của mỗi học sinh nhằm giúp đơn vị tuyển sinh làm tốt công tác tuyển chọn sau này. 3.2.4. Nhiệm vụ của giáo viên bộ môn trong hoạt động hướng nghiệp - dạy nghề gồm các vấn đề sau: - Cung cấp cho học sinh một số hiểu biết về nghề nghiệp. - Phát hiện kịp thời và có biện pháp thích hợp bồi dưỡng hứng thú năng lực của học sinh đối với bộ môn. - Hướng dẫn cách tổ chức ngoại khoá về nội dung và phương thức tiến hành để đáp ứng sở thích, năng lực hiểu biết, sáng tạo kĩ thuật của học sinh. - Trên góc độ mình phụ trách, cung cấp những tư liệu có liên quan tới các nghề trong xã hội nhằm góp phần xây dựng thêm các định hướng nghề nghiệp mới cho nhà trường. 3.2.5. Nhiệm vụ hướng nghiệp của tổ chức Đoàn Đội trong trường học. Trong trường học, tổ chức Đoàn Đội là bộ phận quan trọng nằm trong hệ thống hướng nghiệp, góp phần to lớn trong việc biến những chủ trương, kế hoạch của ban hướng nghiệp nhà trường thành những việc làm cụ thể, có nội dung, có phong trào sôi nổi và thiết thực. 3.2.6. Nhiệm vụ hướng nghiệp của Hội Cha mẹ học sinh: Hội Cha mẹ học sinh là bộ phận hỗ trợ đắc lực cho hoạt động hướng nghiệp dạy nghề. Với số lượng đông đảo (ít nhất là tương đương với số học sinh hiện có của nhà trường), giàu kinh nghiệm sống, hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội đa dạng hơn nữa cha mẹ là người tiếp sức mạnh xã hội lớn trong hệ thống cấu trúc của công tác hướng nghiệp. 3.2.7. Nhiệm vụ hướng nghiệp của thư viện trong trường phổ thông. Trong công tác giáo dục hướng nghiệp dạy nghề thư viện của nhà trường có những nhiệm vụ sau: - Lựa chọn và giới thiệu danh mục các sách báo, tạp chí có liên quan tới việc lựa chọn nghề của học sinh. Tổ chức triển lãm các sách báo nói về nghề nghiệp và sự lựa chọn nghề nghiệp. - Thông qua danh sách mượn đọc của học sinh, kết hợp với ban hướng nghiệp để lập kế hoạch tìm hiểu hứng thú đọc sách của học sinh để trên cơ sở đó giúp ban hướng nghiệp có tư liệu trong công tác điều tra cơ bản, đồng thời trên cơ sở này có phương hướng giới thiệu cho học sinh đặt mua các tạp chí, sách báo có liên quan tới sự lựa chọn nghề của các em. 3.2.8. Nhiệm vụ hướng nghiệp của các tổ chức xã hội. Có quan hệ với nhà trường khi tiến hành công tác hướng nghiệp - dạy nghề không thể thiếu sự giúp đỡ của các tổ chức xã hội như: các đoàn thể Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, các tổ chức này sẽ tạo những điều kiện hữu hiệu hỗ trợ về lực lượng, giải quyết về mặt pháp lý, hành chính mà trong rất nhiều trường hợp hoạt động hướng nghiệp dạy nghề không thể bỏ qua được. 3.2.9. Nhiệm vụ hướng nghiệp của Trung tâm kỹ thuật tổng hợp hướng nghiệp - dạy nghề. Trung tâm KTTH hướng nghiệp - dạy nghề thực hiện chức năng: Giáo dục kỹ thuật, tổng hợp, hướng nghiệp dạy nghề và lao động sản xuất tạo ra của cải vật chất. Trung tâm KTTH hướng nghiệp - dạy nghề có các nhiệm vụ sau: a) Tổ chức cho học sinh các trường phổ thông gần địa bàn trung tâm đến học lao động kỹ thuật hướng nghiệp, tư vấn nghề nghiệp và học nghề theo chương trình qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. b) Lao động sản xuất và dịch vụ kỹ thuật phục vụ yêu cầu đào tạo góp phần tạo thêm của cải vật chất đồ dùng dạy học. c) Bồi dưỡng và giáo dục kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp dạy nghề cho giáo viên kỹ thuật trường phổ thông ở địa phương. d) Nghiên cứu và ứng dụng các đề tài khoa học về giáo dục lao động kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp, dạy nghề cho học sinh phổ thông thử nghiệm, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. e) Dạy nghề cho thanh, thiếu niên có nhu cầu học nghề ở địa phương. Dạy nghề cho học sinh trung học phổ thông nhằm trang bị tri thức, hình thành kỹ năng lao động nghề nghiệp và phát triển tư duy kỹ thuật thích hợp với trình độ học vấn phổ thông tương ứng, đồng thời phù hợp với nhu cầu và khả năng kinh tế - xã hội từng địa phương. 3.3. Định hướng đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp - dạy nghề ở trường trung học cơ sở. 3.3.1. Cơ sở đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề. Trong điều kiện mới của đất nước, đòi hỏi lớp thanh niên và học sinh luôn phải đáp ứng với những yêu cầu mới của việc lựa chọn việc làm và nghề nghiệp. Các hình thức và cơ hội tìm được việc làm của họ đã thay đổi cũng ảnh hưởng mạnh đến tính động cơ, linh hoạt của từng cá nhân, đến sự phân công lao động trong từng gia đình và vị trí từng công việc trong xã hội. Giáo dục hướng nghiệp có vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về các nghề và phát huy được tính chủ động, lòng tự tin trong khi lựa chọn nghề tương lai, giúp các em linh hoạt và năng động đáp ứng với sự tác động phức tạp của nền kinh tế thị trường. Hoạt động giáo dục hướng nghiệp có những đặc thù riêng về mặt phương pháp tổ chức hoạt động cho học sinh. Tính đặc thù thể hiện ở chỗ học sinh đóng vai trò chủ thể của hoạt động. Đứng trước thực trạng việc thực hiện giáo dục hướng nghiệp hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy học hướng nghiệp trở nên yêu cầu bức thiết, là một trong những điều kiện quyết định sự thành công của công tác giáo dục hướng nghiệp ở Trường THCS. 3.3.2. Việc đổi mới tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp - dạy nghề cần được tiến hành theo các định hướng sau: 3.3.2.1. Phát huy tính năng động sáng tạo của học sinh: Giáo dục hướng nghiệp ở khối 9 với thời lượng thời gian ít. Tại những buổi học đó, giáo viên không thể dẫn dắt đi qua hàng nghìn nghề trong thế giới nghề nghiệp rộng lớn. Do vậy, thông qua tìm hiểu một nghề cụ thể và nhận thức những nguyên tắc chọn nghề, học sinh phải nắm được cách thức tự xây dựng bản mô tả nghề một cách sơ lược để phác hoạ những nét chính của nghề định chọn. 3.3.2.2. Coi trọng tính giáo dục của công tác hướng nghiệp dạy nghề. Giáo dục hướng nghiệp không đơn thuần là công việc giới thiệu nghề cho học sinh và những nguyên tắc chọn nghề cần được học sinh tuân thủ, mà về cơ bản là quá trình điều chỉnh liên tục ý định chọn nghề cho học sinh, giúp cho học sinh thấy được những nghề đang có nhu cầu nhân lực để lựa sức mình mà lựa chọn. Giáo dục hướng nghiệp rất tôn trọng hứng thú và năng lực của học sinh, nhưng lại hướng được quá trình hình thành hứng thú và năng lực lao động nghề nghiệp vào những nghề mà xã hội cần. 3.3.2.3. Tự tu dưỡng, tự học là điều kiện quan trọng để tạo ra sự phù hợp nghề. Thông qua giáo dục hướng nghiệp giáo viên phải chứng minh được rằng, sự phù hợp nghề không phải tự nhiên mà có. Những đặc điểm đó không phải là bất biến. Thông qua rèn luyện, tu dưỡng, sự phù hợp nghề sẽ được hình thành. Một người rất thích trở thành thầy thuốc nhưng cứ nhìn thầy máu là choáng. Song nếu có cách tập luyện thì đến một lúc nào đó hiện tượng choáng đó sẽ được khắc phục, nhờ vậy có thể đi vào ngành y. Trong trường hợp không khắc phục được tình trạng trên thì người ấy phải định hướng vào nghề khác. 3.3.2.4. Quán triệt quan điểm hoạt động trong dạy học: Trong các buổi hoạt động giáo dục hướng nghiệp cần phải tổ chức hướng học sinh vào các hoạt động xây dựng bài: Giáo viên không nên dùng phương
File đính kèm:
bao_cao_bien_phap_mot_so_bien_phap_quan_ly_cong_tac_giao_duc.doc